In de eerste Gentse leefstraat komt alles samen

20 juni 2013 | Gent

Het was niet vanzelfsprekend om te leren van de bezoeken aan de Burgermeesterpraktijken tijdens deze eerste editie van de Burgermeester Academie. Het antwoord op de vraag hoe je innovatie door participatie organiseert laat zich niet zomaar vangen.

Het ‘kijken zonder te begrijpen’ waarmee de deelnemers begonnen bij hun eerste bezoeken aan Fred Gardner in Zwaag en Fronnie Biesma in Alkmaar, maakt in Gent plaats voor het kijken door de bril van het Burgermeesterboek. In Gent ontmoeten wij burgermeesters (ambtenaren, bewoners en bestuurders) die de eerste Gentse leefstraat mogelijk maakten. Wij horen uit eerste hand getuigenissen over het participatieve proces dat het Gents transitieteam onder de begeleiding van Pepik Henneman inzette om tot een duurzame mobiliteit-transitieagenda te komen. De leefstraat is een experiment dat voortkomt uit deze agenda die ‘De Fiets van Troje’ heet.

Leren door experimenteren
Op welk moment hij het initiatief voor de zogeheten leefstraten de moeite waard begon te vinden, vragen we schepene mobiliteit Philip Watteeuw. “Toen ik zag dat er draagvlak ontstond, dat ze ruimte geven aan de bewoners,” antwoord hij.

Pieter Deschamps (bewoner Gent) en Tim Scheirs (medewerker van de afdeling mobiliteit van stad Gent) zijn vanaf het eerste uur betrokken bij de mobiliteitsagenda. Zij vertellen hoe zij een groep koplopers op zogeheten ‘arenamomenten’ bij elkaar brachten op basis van hun betrokkenheid, enthousiasme en hun bereidheid om bij te dragen door daadwerkelijk te DOEN. Pieter en Tim leggen uit hoe ze gaandeweg de route insloegen van een adviesnetwerk naar een doe- netwerk waarbij ze leren door te experimenteren.

leefstraat.jpg

Met bewoners in gesprek
Tim Scheirs vertelt openhartig hoe het besef bij hem doordrong dat wezenlijke veranderingen niet binnen de oude structuur plaats kunnen vinden. Strategische mobiliteitsrapporten die niet worden begrepen dragen niet bij aan verandering. Tijd vrijmaken om met bewoners in gesprek te gaan wel. De interviews die hij hield met koplopers hebben in hem een groot potentieel wakker gemaakt.

Bij Pieter Deschamps, hij werkt aan duurzame mobiliteit bij de Belgische spoorwegen, sloeg de vonk over toen hij werd uitgedaagd om zijn droom voor een kindvriendelijk Gent in 2050 te verwoorden. Zijn toekomstbeeld ‘meer doden op het water dan op de weg’ klinkt wellicht wat provocerend. Maar het geeft wel blijk van zijn grote betrokkenheid bij veilige, leefbare straten.

kinderen_in_leefstraat.jpg

Verandering draait om doen
In alle verhalen van wethouders, ambtenaren en bewoners klinkt door dat verandering draait om DOEN en daarvan leren. De leefstraat is een experiment. ‘Falen is een reële optie,’ zegt schepene Watteeuw. Maar het is een gecalculeerd risico, want het financiële risico is in deze opzet beperkter dan bij de reguliere plancyclus van bijvoorbeeld een parkeerplaats opheffen.

Als bij het bezoek van de Burgermeester Academie spontaan een bewoonster van de leefstraat aansluit om haar ervaringen te delen, blijkt dat faalrisico wel mee te vallen. Zij is enthousiast over de manier waarop de straat autovrij is gemaakt. Vooral ook vanwege de grotere sociale cohesie als gevolg van het initiatief. Het proces heeft de bewoners dichter bij elkaar gebracht.

Aan het einde van het bezoek leggen Pepik, Tim en Pieter uiteen hoe Gent het proces van de zes fasen van een tijdelijk vernieuwingsnetwerk volgde die in het Burgermeesterboek staan beschreven. Zij vertellen hoe het model vanuit verschillende perspectieven (ambtenaar, koploper en begeleider) is beleefd. De energie spat er van af. Praktijk en theorie komen samen, kwartjes vallen bij veel deelnemers. ‘Dit willen wij ook!’ stralen zij uit.

buren_in_leefstraat.jpg

Blijft het idee van de leefstraat een uit de hand gelopen buurtbarbeque of is het een strategische stap in de richting van echte duurzame mobiliteit in Gent? De tijd zal het leren… Ondertussen wordt deze ambiguïteit door alle betrokkenen optimaal benut.

Voor meer informatie over de leefstraat, bekijk www.leefstraat.be
Meer lezen over de zes fasen van een tijdelijk vernieuwingsnetwerk kan in hoofdstuk 3 van het online Burgermeesterboek.

Terug naar blogpagina