Waarom lukt het deze wijk wel?

16 mei – Leeuwarden / Achter de Hoven

Aangemoedigd door mede-initiatiefnemer Yvonne Bleize reist de eerste editie van de Burgermeester Academie ook naar Burgermeesterpratijken buiten de Randstad. Op 16 mei ontmoeten de deelnemers in een oude wijk in Leeuwarden frisdenker Hanna van der Feen en drie ‘legendarische’ koplopers. Allereerst Douwe Beimin, wijkondersteuner van het eerste uur. Hij werd in de stad beroemd vanwege de plekken die hij beschikbaar stelde voor graffiti. Harry Wiersma is veel gevraagd trouwambtenaar, ‘OpperSinterklaas’ en nu wijkplatformvoorzitter. En tot slot Bouwe de Boer, het nieuw type ambtenaar. Hij zoekt veel de publiciteit om zijn doel te bereiken en is dus veelgezien op TV. Hun grote gemene deler: alle vier blijken zij de zorg te delen voor de drieduizend bewoners in ‘Achter de Hoven’.

Twintig jaar geleden plaatste de gemeente deze wijk op de slooplijst: het was een verpauperde vrijstaat geworden met drugs- en prostitutieproblematiek. De buurt wilde niets van sloop horen en wilde de problemen zelf oplossen. Ondanks initiële aarzelingen van de gemeente lukte het de bewoners om samen met een architect tot een plan te komen. Een deel van de wijk werd nieuwbouw en een deel van de bebouwing bleef behouden.

Naast de buurtbewoners
Douwe legt uit dat deze succesvolle herstructurering door inzet van de bewoners ook een keerzijde had: "de gemeente dacht: 'nu zijn wij hier klaar'. Maar dit is een achterstandswijk en die heeft continu aandacht en energie nodig.' Douwe legt uit dat inwoners veel zelf kunnen, maar dat de gemeente wel naast de buurtbewoners moet staan. 'Er is nu weer een gevoel van we kunnen het zelf wel. Je moet alleen wat gekken bij elkaar hebben en niet ontmoedigd raken.’

leeuwarden.jpgSDC12233.JPG

De wijk heeft een jaar geleden een energiecoöperatie opgericht. Bouwe de Boer zorgde voor de inwoners van de stad vijf miljoen euro aan lening. Ook is er op initiatief van de wijk een landbouwcoöperatie in oprichting. Het bewonersplatform faciliteert dit idee. De wijk wil de groene long van Leeuwarden blijven. Plantsoenen met bodembedekkers maken plaats voor nuttig groen, in dit geval fruitbomen. De buren maken zich op om te leren snoeien.

Vervolgens luisteren de deelnemers naar Hanna van der Feen. Zij is door het bewonersplatform gevraagd te onderzoeken hoe een zorgcoöperatie de bewoners kan helpen in tijden van bezuinigingen. Hanna draait het huidige systeem om: "wat gebeurt er als bewoners zelf aangeven waar hun behoefte ligt aan zorg en welzijn?" Het ontbreekt Hanna niet aan ideeën. Geld uit het WMO- potje voor ondersteuning van buurtbewoners kan de buurt een impuls geven. Zij ziet een huiskamerrestaurant in plaats van maaltijdverstrekking. En huishoudelijke hulpbudgetten kunnen worden geinvesteerd in een wasserette en naaiservice, gerund door wijkbewoners.

SDC12214.JPG

Voorop lopen
Bouwe is een soort coach voor de wijk. Hij helpt bewoners met goede voorstellen maken en die bij de wethouder inbrengen.‘Vroeger bedacht de gemeente alles zelf. De laatste jaren komen de initiatieven uit de bewoners. Mensen willen bijvoorbeeld duurzaam renoveren in deze wijk en dat maakt indruk." Het gemeentelijk energieprogramma dreigde wegbezuinigd te worden Bouwe zorgde ervoor dat de dreigende bezuiniging 100 keer de publiciteit haalde. Inmiddels is energie een economisch speerpunt geworden van de stad.

‘Ik krijg ruimte van de directie om dingen op te zetten.' Soms wringt dat met de politiek, maar tot nu krijgt Douwe steeds dekking van zijn directeur. ‘De gemeente kiest voor een wijk die voorop mag lopen. Eromheen wordt een kenniscentrum georganiseerd. 'Je moet die kennis niet bij ambtenaren zoeken, maar van mensen die het al hebben gedaan.'

Voorzitter Harry sluit het gesprek af: ‘het blijft lastig met afdelingen zoals Bouwen en Wonen. Ze bieden veel aan, maar luisteren niet goed naar wat de bewoners zelf willen. Voor vernieuwers is het dansen op dun ijs. Systemen willen controleren en beheersen, terwijl wij mensen nodig hebben die partners zijn! Zelf moet ik ervoor blijven waken dat wij geen nieuwe leemlaag vormen’.

statenzaal_leeuwarden.jpg

Deelnemer Gerwin van Dijk laat trots zijn Statenzaal zien in Leeuwarden

Later blijkt in het provinciehuis wat wij in ieder geval kunnen leren van ons bezoek aan de wijk. Caroline van Leenders geeft haar 10 tips show voor slimme sturing. Caroline: ‘Ik kijk naar relaties in plaats van onderdelen van systemen. Hierover kun je geen cursus geven, je moet ervaren, doen en uitbouwen.

Van haar 10 tips herkennen wij er in ieder geval drie. Alle drie de heren zijn meesters in het toepassen van Tip 9 De tang- constructie: Openstaat voor bewonersinitiatieven slaat vaak een niveau over, die van de middenlaag. Neem die laag in de tang door zowel van boven als van onder druk te organiseren. Tip 2 zou de lijfspreuk kunnenzijn van zowel Douwe als Harry - Start ondergronds. Begin met een klein budget en met mensen met passie. Tot slot Tip 6, die van Bouwe: Gebruik die procedures! Denk buiten de regels en handel binnen de regels.

Tot slot het filmverslag (11 minuten)- Waarom lukt het hier wel?

* ‘Koplopers moet je belonen’ zegt Bouwe de Boer, Burgermeester binnen de overheid.
* ‘Alleen leveren wat wij willen,’ zegt Hanna van der Feen, Burgermeester in de zorg.
*‘Hier moeten wij van leren’ volgens Pepik Henneman, initiatiefnemer van de Burgermeesteracademie.
*’Het begon allemaal met ophouden met klagen,’ volgens Douwe Beimin, wijkburgermeester.


Terug naar blogpagina