Transformatie start bij burgers

11 maart 2015 / Alkmaar

image_container_head-2.jpeg

Op een zonnige dag in maart start de expeditie Burgerkracht in Heerhugowaard en Alkmaar. Beleidsmedewerkers gaan op zoek naar goede voorbeelden van burgerinitiatieven. Voorbeelden van de transformatie waar iedereen over spreekt. Het Kenniscentrum sluit aan in Alkmaar en ziet enthousiaste ambtenaren en inwoners. Wat kunnen we leren uit Alkmaar?

Pilotbijeenkomst
Debora Timmerman, partner van Meneer de Leeuw (werkplaats voor innovatie en maatschappelijke verandering, red.) organiseert met financiering van het ministerie van BZK een pilotbijeenkomst over 'Burgerkracht binnen de drie decentralisaties'. Twintig beleidsmedewerkers uit de regio Alkmaar meldden zich aan. Zij starten met een bezoek aan Buurtleren in Heerhugowaard, krijgen een workshop over wat de principes ‘vrij, gelijk en samen’ voor henzelf en hun werk betekenen (van Damaris Mathijssen, red.), bezoeken Zorgin in Alkmaar en sluiten af in het Slimste Huis.

Samenleven in Spoorbuurt
Op woensdag 11 maart is buurtcentrum de Smederij in de Spoorbuurt, vlak achter het station van Alkmaar, extra gezellig gemaakt. Vijf vrijwilligers wachten met koffie, thee en cupcakes op de Noord-Hollandse beleids- en communicatiemedewerkers die vandaag op expeditie zijn. Op 27 september jl. is hier ZorgIn geopend. ‘Zorgin is een idee voor samenleven in de Spoorbuurt,’ vertelt buurtbewoonster Sylvia Huizinga als iedereen zit, ‘In Nederland zijn we een beetje doorgeslagen. We zetten oud bij oud, jong bij jong en iedereen in hokjes. Vanuit ZorgIn wil ik in de Spoorbuurt contacten tussen mensen bevorderen. Mensen kunnen via ZorgIn hun kwaliteiten inzetten, en merken dan “Hé, dat geeft een verdomd goed gevoel!” Door activiteiten komen buurtgenoten met elkaar in contact. Ze zeggen elkaar de volgende keer gedag op straat en ze durven misschien op een gegeven moment zelfs iets aan de ander te vragen. Een boodschap bijvoorbeeld.’

Behoefte van mensen
Sylvia won 10.000 euro uit het project Slimmere Zorg met haar idee, maar verder verzint ze alles samen met buurtgenoten. Sylvia: ‘Het is belangrijk dat mensen zin hebben om te komen. Alle activiteiten komen echt vanuit een behoefte. Op dinsdagavond organiseren we een buurtmaaltijd, op woensdag een activiteit en op donderdagochtend kan iedereen hier een kop koffie komen drinken.’ In de Smederij zitten een paar vrijwilligers, hoe zijn zij bij ZorgIn terecht gekomen, wil één van de beleidsmedewerkers weten. Eén mevrouw vertelt dat ze eerst altijd op de kleinkinderen paste, maar dat dit niet meer nodig is: ‘Toen dacht ik wel, wat moet ik nou? Een vriendin wees me op ZorgIn en nu leef ik weer. Sorry hoor, maar dit is gewoon te gek!’

Een oudere Indische mevrouw die in een hoekje van de Smederij zit, werd gestrikt om te koken. ‘Mijn man woont sinds kort in een verpleegtehuis en ik wilde niet verpieteren in mijn flatje. Via Op de rails kwam ik bij Zorgin. Ik voel me hier senang.’

Naast buurtgenoten op leeftijd, probeert Sylvia ook anderen te betrekken: ‘Leeftijd zegt niets over contact. Je kunt 30 en verrekte eenzaam zijn! ZorgIn staat open voor iedereen in de buurt.’

Kwetsbare motor
Anne de Gee, projectleider Slimmere Zorg, legt uit waarom ZorgIn vorig jaar in de prijzen viel. ‘We hebben diverse potjes voor het ontwikkelen van de Wmo. Op de website van het project Slimmere Zorg, verzamelen we ideeën van bewoners om informele zorg slimmer te organiseren. We kijken met deze ideeën niet alleen naar het business model, maar ook naar welke mensen erachter zitten. Durf je daar in te investeren? Op Sylvia durfden wij ons geld wel in te zetten.’ Een van de vrijwilligers vult Anne aan: ‘Sylvia is onze motor!’ roept ze. Sylvia bedankt voor het compliment, maar legt uit dat het voor haar belangrijk is het project juist samen met anderen te doen. ‘Anders is het veel te kwetsbaar. Ik heb ook een baan, kinderen, ik geef graag wat PK’tjes van mijn motor weg.’

Communicatiemedewerkers kunnen een zetje geven
Samen met Sylvia en de andere vrijwilligers lopen we nog door het nabijgelegen parkje en de villa die Sylvia ooit voor de ZorgIn hoopt te gebruiken en dan stappen we door naar het Slimste Huis. Hier rondt Debora Timmerman de expeditie af, met een terugblik. Wat neem je na deze dag mee over de transformatie? En hoe zou deze bijeenkomst een vervolg kunnen krijgen?

‘We zouden vanuit de communicatieafdeling veel meer van dit soort expedities voor collega’s kunnen organiseren,’ oppert iemand. ‘In onze gemeente hebben we nog een lange weg te gaan voordat we echt vanuit de burgers denken,’ stelt een ander, ‘maar wij zijn degenen die het DNA van collega’s kunnen veranderen.’ In weer een andere gemeente zijn Zorg & welzijn en Burgerparticipatie werelden die strikt gescheiden zijn, ‘Dat is intern wel een worsteling. Voor een echte verandering hebben we de steun van een aantal belangrijke personen binnen de gemeente nodig.’

Innovatief inkopen
Jornt Zuylen is aanjager Burgerparticipatie bij het ministerie van BZK en heeft vanuit zijn functie onder andere het maatschappelijk aanbesteden bij beleidsmedewerkers onder de aandacht gebracht. ‘Bij maatschappelijk aanbesteden pakt de overheid het aanbesteden van publieke taken anders op. Samen met andere partijen en inwoners. In elke gemeente is er wel ruimte om initiatieven van inwoners te steunen. In lokale bestekken kunnen gemeenten zelf de gunningscriteria bepalen en aanpassen. Soms blijkt dat het niet eens zozeer om geld gaat, maar meer om andere vormen van ondersteuning gaat. Een geschikte ruimte of kennis.’

Toekomst van de transformatie
Alle aanwezigen zijn enthousiast over een vervolgbijeenkomst. Iedereen beseft zich dat de transformatie een belangrijk onderdeel van de decentralisaties vormt en wil graag met collega’s sparren over hoe die transformatie dan verder vorm kan krijgen. En wat zij hierin kunnen betekenen. Beleids- en communicatiemedewerkers met goede ideeën kunnen zich melden bij Debora die samen met Anouchka de Haan (Heerhugowaard) en Eric van Tatenhove (Langedijk) de volgende expeditie uitstippelt.

Bron: Evelien Vos - Wmo en wonen Noord-Holland.