Het moet anders en gaat ook anders

13 oktober 2014/ Veghel

SAM_4446.jpg

Zelfsturing in Veghel

De maatschappij verandert
Het moet anders en het gaat ook anders. Overal in het land ontstaan bewegingen, kleine groepen mensen die samen besluiten dat het anders moet en ook anders kan. Die samen de zorg gaan regelen, samen energie gaan opwekken, samen hun verzekering regelen (broodfondsen). Er zijn er zelfs die hun eigen munteenheid hebben. Het begint allemaal bij kleine groepjes mensen vanuit alle hoeken. De zogenaamde dwarsdenkers en friskijkers. Inbrekers in het gangbare, zoals Jan Rotmans (hoogleraar transitiemanagement) ze noemt. Mensen die vanuit inspiratie of juist frustratie op zoek gaan naar andere oplossingen dan de gangbare. Deze ontwikkelingen, deze veranderingen, komen van onderop. De gevestigde bedrijven, instellingen en organisaties worstelen met hun eigen rol ten opzichte van deze veranderingen.

Onze eigen worsteling
Zo ook wij bij de gemeente Veghel. Vorig jaar kreeg ik de vraag van het college van Veghel om te gaan onderzoeken hoe we het beste kunnen inspelen op die veranderingen. Wat is de rol van de ambtenaar van de toekomst? Wat is de rol van de gemeenteraad? Waar zit de energie in de maatschappij? Tja, daar zat ik dan. Mijn hersenen gingen gelijk overuren draaien. Waar hebben we het precies over? Hoe begin ik? Wat wordt mijn doel? En hoe past zo’n traject in het systeem dat overheid heet? Een plan van aanpak? Staat dat niet haaks op meebewegen met wat er om je heen gebeurt?
Uiteraard ben ik begonnen met inlezen, met mensen bevragen, naar andere gemeentes te gaan etc. Ik heb intern een groep collega’s om me heen verzameld die me hierbij konden helpen. En ondertussen bleef mijn hoofd overkoken. Sommige collega’s vonden dat prima en anderen werden erg onrustig van mijn eigen onrust. Want was dat doel nou? Wat verwachte ik van elke collega? Waar bleef dat plan van aanpak?

Burgermeester Academie
Tot ik bij de Burgermeester Academie kwam. Uiteraard was er gelijk de herkenning van mijn eigen worsteling bij al die andere deelnemers. Maar ik werd ook bevestigd in het feit dat die chaos in mijn hoofd goed is, dat ik die nodig heb om los te komen van het systeem en al de regeltjes daarbinnen. Dat ik de veranderingen van buiten niet tegemoet kan treden als ik in dat systeem vast zit. Ik zag daar dat je best op je intuïtie kunt vertrouwen, dat je je neutrale, objectieve rol best af en toe kunt inruilen voor een meer informelere, netwerkende rol. En dat het ook af en toe mis gaat, dat dat niet te voorkomen is en soms ook goed is.

Terug in Veghel
Met de groep collega’s de aan de slag is met zelfsturing in Veghel is het nog steeds een worsteling, ook omdat we allemaal verschillend zijn. Maar door het daar over te hebben en te kijken wat ieder individu nodig heeft, komen we steeds stapjes verder. Ik durf steeds meer op mijn intuïtie, maar ook die van mijn collega’s te vertrouwen, daardoor ontstaan er creatieve oplossingen. Maar het geeft ook richting en de chaos wordt daardoor een soort prettig ongemak.

Nu weten collega’s dat ze meer ruimte mogen en moeten nemen om in te springen op initiatieven van buitenaf. Ze weten dat ze uit de rol mogen stappen van een ambtenaar die weet wat goed is voor de burger en alles wel even oplost. Dat ze op zoek moeten naar (bestaande) netwerken om samen de uitdagingen van de maatschappij aan te gaan. De volgende stap is dit te gaan ervaren en weer te kijken wat er dan gebeurd. Zonder te weten waar we heen gaan…

Maryse Slingerland, gemeente Veghel

Terug naar blogpagina